Với việc dự hàng loạt hiệp nghị thương nghiệp, nếu không cẩn thận thì mở cửa thị trường bên này lại làm cho các nước không phải TPP lợi dụng vị thế của Việt Nam mà thâm nhập TPP
Cạnh tranh gay gắt Theo các DN, thách thức lớn nhất giờ là nguyên phụ liệu. Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc trọng điểm WTO - Phòng thương nghiệp và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Việt Nam kỳ vọng sẽ được hưởng lợi từ TPP nhưng không ít khó khăn đang chờ ở phía trước. Việc đầu tiên DN phải làm là nắm thông tin, nắm bắt thiên hướng thương lượng và tự chuẩn bị.
Thách thức lớn nhất đặt ra là DN Việt Nam làm sao để hưởng các lợi thế từ TPP.
Hiệp nghị Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là hiệp nghị thương mại tự do giữa các nước ở ven 2 bờ Thái Bình Dương, mục tiêu tiến tới loại bỏ từ 90% trở lên các rào cản về thuế quan cho hàng hóa, dịch vụ của đối tác dự hiệp định. Lâu nay, DN chỉ quan tâm việc đưa hàng đi Mỹ, châu Âu sẽ phải cạnh tranh thế nào thì nay, họ đến ngay tận sân nhà mình để cạnh tranh với mình.
Nhiều nhà đầu tư nước ngoài, kể cả Mỹ, đã và đang xúc tiến các dự án đầu tư sinh sản sợi, vải, phụ liệu chuẩn bị cho TPP. Như vậy, có thể thấy sự lệ thuộc của chúng ta vào thị trường TPP là rất lớn.
Hiện chưa có nhiều DN trong nước tính phương án tự cứu mình.
Nếu cộng cả Úc, Canada thì xuất khẩu dệt may của nước ta vào khối TPP là 58%. Trước mắt, DN rất cần sự minh bạch trong chính sách, đồng bộ hóa vấn đề môi trường. Thay vì để các địa phương tự quyết định, nhà nước có thể đưa ra những quy định, đề nghị chung về môi trường đối với các dự án nhà máy nhuộm, như vậy DN mới có thể dạn dĩ đầu tư phát triển.
Trước thực trạng DN bị hỗn loạn thông tin về TPP và có quá ít thông tin chuẩn xác liên quan đến mình, ông Diệp Thành Kiệt cho rằng DN phải hiểu luật, theo dõi quá trình đàm phán TPP để nắm rõ mặt lợi - bất lợi và phải có đủ “sức khỏe” để tham gia cuộc chơi chung.
Khi vào TPP, ngành dệt may Việt Nam sẽ bị cạnh tranh ác liệt hơn về nhiều mặt Ảnh: HỒNG THÚY Ngoài ra, trong khu vực đang hình thành khu vực tự do mậu dịch ASEAN+6, dự định năm 2015 sẽ hoàn thành.
Hiện năng suất cần lao của DN Việt còn thấp so với nhiều nước, đã đến lúc cần phải suy nghĩ chẳng thể dựa vào nguồn lao động ngành may dồi dào mà phải đầu tư tăng năng suất cần lao. Bên cạnh đó là cạnh tranh cần lao. Còn kéo dài tình trạng ngày nay, Việt Nam phải hài lòng sống kiếp gia công.
Với TPP, trước đây có 11 nước, nay thêm Nhật Bản, các bên chũm chấm dứt thương thuyết trong cuối năm nay. Nguồn cung thiếu, các DN nhận thêm đơn hàng thì DN sẽ cạnh tranh mua nguyên phụ liệu và tự mình giết mình.
Đối mặt nhiều thách thức Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, với TPP, câu hỏi lớn nhất là chúng ta sẽ có được kết quả như hiệp nghị thương mại song phương (BTA) với Mỹ hồi năm 2002 hay kết quả với WTO năm 2007. Doanh nghiệp sẽ tiếp kiến “chết”?! Ông Lương Văn Lý, Phó chủ toạ CLB thương buôn Sài Gòn, dự đoán với tình hình bây giờ, sau khi ký TPP xong sẽ có một số lượng đáng kể DN Việt Nam phải chấm dứt hoạt động.
Hiện xuất khẩu Việt Nam danh tức là tăng gần 20%/năm nhưng thực tại 65% kim ngạch xuất khẩu nằm trong tay các nhà đầu tư nước ngoài và chưa thể nói trước tương lai sẽ thế nào. Khi các nhà máy này đi vào hoạt động, chúng ta không lo thiếu nguyên phụ liệu làm hàng xuất vào TPP để hưởng thuế suất bằng 0 nhưng vấn đề DN và nhà nước Việt Nam hưởng được lợi gì trong đó.
Ông Diệp Thành Kiệt, Phó Chủ tịch Hội Da giày Việt Nam, dẫn chứng: Năm 2012, Việt Nam xuất khẩu dệt may đạt 17,2 tỉ USD; riêng xuất khẩu vào Mỹ, Nhật là 9,5 tỉ USD. Xuất khẩu toàn ngành da giày đạt 8,7 tỉ USD thì đã có 3,6 tỉ USD xuất khẩu vào Mỹ, Nhật, chiếm 41%. Trong ngành dệt may, DN có thể nhập bông, kéo sợi nhưng không địa phương nào cho phép lập nhà máy nhuộm.
Xuất khẩu dệt may và da giày Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào khối TPP. Ông Phạm Bình An, Giám đốc Trung tâm WTO TP HCM, cho rằng cần phải đồng bộ các chính sách đối với công nghiệp phụ trợ để khai khẩn lợi thế.
Nhu cầu về nguyên phụ liệu ngành may đang bùng nổ. Hay nói cách khác, Việt Nam có thể trở thành một cứ điểm của các DN nước ngoài trong khi các DN Việt Nam không còn chỗ đứng. Hiện trong ngành da giày, DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm 75% kim ngạch xuất khẩu mặc dầu chỉ chiếm trên 20% lượng DN. Khi đó, thách thức đối với doanh nghiệp (DN) Việt Nam sẽ rất lớn vì không chỉ tự do hóa hàng hóa, dịch vụ mà còn cả vốn, cần lao có kỹ năng.
Bên cạnh đó, VCCI và các hội ngành nghề nên tổ chức tập huấn cho DN để DN chuẩn bị tham gia TPP. Trong điều kiện chưa có thông tin cụ thể về TPP như bây chừ, DN có thể quay lại tìm hiểu các cam kết của Việt Nam trong WTO vì TPP có cam kết cao hơn WTO. Cuối năm 2015, cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ hình thành. Lê Quang Hùng, chủ toạ HĐQT Công ty May Garmex Sài Gòn, cho rằng TPP giúp DN có nhịp tìm khách hàng, chọn lọc khách hàng và tái cơ cấu thị trường xuất khẩu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét