Còn nóng những thay đổi vấn đề dân sinh

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo dành cho phóng viên Báo CAND cuộc bàn bạc trong đó nóng bỏng là những vấn đề dân sinh mà người dân quan hoài, với ý thức thẳng thắn, cầu thị, không né tránh. Năm năm mới bấy nhiêu ngày... Phóng viên (PV):Thưa đồng chí chủ toạ, 5 năm là thời kì không dài nhưng đủ để các quyết định đi vào cuộc sống, nhiều ý tưởng thành hiện thực. Trước sự quan hoài của người dân, đồng chí có thể san sẻ về những thành tựu Hà Nội đã đạt được và cả sự khác biệt so với trước khi quyết định lịch sử mở mang Thủ đô? Chủ toạ Nguyễn Thế Thảo:Tôi hài lòng với cách tiếp cận vấn đề mà nhà báo đề xuất: Nhìn lại 5 năm sau quyết định lịch sử hợp nhất mở rộng Thủ đô, để thấy bản chất sự chuyển động của Thủ đô trên nhiều mặt, ở mọi lĩnh vực nhất là các vấn đề gắn với cuộc sống người dân; chính trực đối diện với những tồn tại để có giải pháp đổi thay, không lánh né. Nhưng là người điều hành trực tiếp, lại nói về những kết quả thì không thuận, nhà báo có thể tìm hiểu sự phát triển của Thủ đô 5 năm, qua so sánh con số của các ngành, hoạt động giám sát của các đại biểu HĐND tỉnh thành, nhất là kênh xúc tiếp và nghe trực tiếp đề đạt của người dân, như thế khách quan hơn. Đến nay, với những kết quả đạt được trên quơ các mặt của Thủ đô, tôi có thể khẳng định chủ trương của Trung ương Đảng, của Quốc hội, Chính phủ về việc mở rộng Thủ đô là hoàn toàn đúng đắn. Kết quả đó, khẳng định sự cầm cố, vắt của Đảng bộ, chính quyền, quần chúng. # Thủ đô trong 5 năm qua đã tạo chuyển biến khá cơ bản, tạo thế và lực mới cho Thủ đô thời hội nhập, tuy còn nhiều thách thức, khó khăn phía trước. Nhìn vào những con số tăng trưởng kinh tế bình quân tuổi Thủ đô đã mở rộng (2008-2012) đạt 9,51%, gấp 1,5 lần mức tăng trưởng bình quân của cả nước; Hà Nội đóng góp 10,6% vào GDP cả nước, giữ vai trò đầu tàu kinh tế; thu nhập bình quân đầu người xu hướng tăng lên (năm 2012 đạt 2.257 USD/người, gấp 1,33 lần so với năm 2008 (1.697 USD/người), trong khi trước đó thu nhập bình quân của Hà Nội là 2000 USD/người và Hà Tây là 520 USD/người); các lĩnh vực liên lạc, y tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học-công nghệ... Đều có bước tiến. Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo. Đặc biệt, kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị được tụ hội đầu tư với rất nhiều công trình ghi dấu ấn, như: Đại lộ Thăng Long, các cây cầu Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nhật Tân, đường vành đai III trên cao, đường xe điện trên cao; hàng trăm dự án nhà ở, trọng tâm thương mại, trong đó nhiều dự án nhà ở dành cho người thu nhập thấp, cán bộ lực lượng vũ trang đáp ứng đáng kể nhu cầu của người dân; quốc phòng-an ninh tại Thủ đô được củng cố, tăng cường; nông thôn được đổi mới với nhiều tiêu chí đang hoàn thành, kể cả 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình) trước đây... Lắng nghe và hành động PV:Nhưng bức tranh kinh tế-tầng lớp Thủ đô 5 năm qua không phải chỉ có màu hồng. Cái mà người dân dễ cảm nhận và dễ bức xúc chính là những cộc hằng ngày trong liên lạc đi lại, nhà ở, an toàn thực phẩm, trường, chất lượng khám chữa bệnh... Nổi cộm là hàng chục quỹ đất đã quy hoạch làm bãi gửi xe bị chuyển đổi thành trung tâm thương nghiệp, nhà ở; nghịch lý thừa quỹ nhà nhưng người dân thiếu nơi ở; còn tình trạng một số đơn vị lấy đất công cho thuê mở nhà hàng, quán bia nhưng dài 10 năm không phóng thích được mặt bằng... Lối ra cho những vấn đề đó như thế nào, để đáp lại lòng dân mong chờ? Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo:Đó là một thực tiễn cần phải giải quyết mà tôi với tư cách là Chủ tịch đô thị cảm nhận rất rõ. Dư luận quần chúng, báo chí trong đó có Báo CAND đã nhiều lần phản chiếu, góp ý kiến xây dựng. Riêng về hạ tầng giao thông, các bến và bãi đỗ xe nổi lên vấn đề vừa thiếu, vừa bất cập, thậm chí xung đột. Cái này có vấn đề trước đây (khi chưa sáp nhập) để lại, có vấn đề mới phát sinh. Hà Nội "thay da đổi thịt" từng ngày kể từ khi mở rộng. Một cách chính trực, có thể chỉ ra nguyên nhân thứ nhất là chúng ta dự báo không chuẩn xác, không đầy đủ tốc độ phát triển tỉnh thành sau khi thống nhất mở mang Thủ đô. Chỉ riêng dân cư, mức tăng cơ học rất nhanh, đến nay đã trên 7 triệu người. Từ đó, mọi cơ sở hạ tầng trước đó đều quá tải, không chỉ giao thông, bãi đỗ xe, mà cả trường học, bệnh viện, cấp thoát nước đô thị... Thứ hai, thuộc về những người quản lý điều hành, là trước đây chúng ta đặt đích phát triển kinh tế cao hơn những yêu cầu khác, chả hạn như bãi đỗ xe - liên lạc tĩnh. Dự báo chưa tốt, mà thiên về phát triển kinh tế thì nảy sinh xung đột là đúng rồi, điều này không khó hiểu. Trước tình nghe đâu thế, ngay sau khi mở rộng, đô thị đã đẩy mạnh làm và trình Thủ tướng phê chuẩn quy hoạch chung Thủ đô, từng bước làm quy hoạch chi tiết, thực hành theo quy hoạch; kiên quyết không thông qua các dự án vi phạm quy hoạch, vi phạm quỹ đất nhà văn hóa, trường... Như một số khu thị thành dọc trục Bắc-Nam Hà Tây (trước đây) thuộc các huyện Thạch Thất, Quốc Oai; triển khai quyết liệt công tác giãn hàng vạn người dân từ nội đô, phố cổ ra phía ngoài, tổ chức nơi ở mới cho họ; có cơ chế chính sách hợp lý cho phát triển các dự án giao thông, cuốn các nguồn lực đầu tư và đẩy mạnh phát triển hạ tầng liên lạc công cộng như xe điện trên cao, đường bộ trên cao, cầu vượt... Với vơ các giải pháp đồng bộ như thế, mới từng bước giảm áp lực liên lạc nội đô, trong đó có vấn đề bãi đỗ xe... Ghi nhận của phóng viên: Rất nhiều quỹ đất nằm ở vị trí nếu quy hoạch tốt sẽ trở nên bãi đỗ xe, không gian xanh thị thành... Thì hợp lý, hiệu quả cho cộng đồng, nhưng thực tế lại được sử dụng vào việc khác gây quá tải hạ tầng tỉnh thành, như Bến xe Hà Đông khi di dời về bến Yên Nghĩa, quỹ đất trên 10 ngàn m 2 đó đã chuyển phần nhiều thành dự án nhà ở hổ lốn; Bến xe Lương Yên gần đây cũng vậy, chuyển đa số sang xây dựng nhà ở; một số quỹ đất trước đây đã quy hoạch làm bãi đỗ xe như khu đất bên cạnh sân vận động Hàng Đẫy phục vụ khách đến sân, nay đã xây dựng thành công sở; hơn 2.000m 2 đất trên phố Tràng Thi quy hoạch làm bãi đỗ xe, nay lại là siêu thị... PV:Thế còn nghịch lý Hà Nội thừa quỹ nhà, người dân có nhu cầu lại thiếu chỗ ở có liên hệ đến gói cho vay 30 ngàn tỷ, Hà Nội có cách làm nào để không “gỡ khó cho nhà giàu”, mà phục vụ thực thụ những người có nhu cầu về nhà ở? Chủ toạ Nguyễn Thế Thảo:Đây là bất hợp lý cung-cầu trên thị trường bất động sản. Mà thị trường bất động sản thì còn khá mới mẻ đối với nước ta chứ không riêng gì Hà Nội, thế mới dẫn đến tình trạng khối lượng nhà ở thương mại diện tích rộng, giá cao thì quá nhiều, trong khi nhà ở giá thấp, diện tích vừa phải thì lại thiếu. Trước nhu cầu cao về nhà ở, về cải thiện nhà ở của người dân tại Thủ đô, thì Chính phủ cũng như thành thị đã có nhiều giải pháp kích thích thị trường này chuyển động. Một số giải pháp đang ứng dụng đó là bảo lãnh cho người có nhu cầu vay vốn ưu đãi để mua nhà ở; tạo cơ chế cho doanh nghiệp vay vốn ưu đãi để sản xuất nhà giá hợp lý; ưu đãi tiền đất, vốn vay để phát triển hàng ngàn căn nhà ở tầng lớp; chuyển một số quỹ nhà cao cấp sang nhà ở tái định cư, nhà giá hợp lý... Đặc biệt, tạm dừng cấp phép xây dựng các dự án nhà ở thương mại... Với cách làm đó, từng bước cân đối quan hệ cung-cầu về nhà ở, người có thu nhập thấp có thể tiếp cận được. Thực tế, đã có nhiều ngàn căn hộ bàn giao cho người dân, cán bộ lực lượng vũ trang, công chức... Ở khu vực quận Hà Đông, Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm... Được người dân rất hoan nghênh. Tuy nhiên, sau hợp nhất từ hai địa phương với khối lượng khổng lồ công việc, các tổ chức đoàn thể cũng mới được kiện toàn, mỗi cán bộ, đảng viên trong đó có tôi bên cạnh niềm vui còn là nỗi lo, tâm cảnh lúc nào cũng cảm thấy chưa đáp ứng được đề nghị công việc, vì thế mà khó tránh khỏi thiếu sót, chưa thể giải quyết hết những vấn đề lẽ ra phải làm. PV:Thưa chủ toạ, sau thống nhất mở mang Thủ đô, có vẻ những vấn đề về kinh tế, tầng lớp giữa hai địa phương trước đây dễ thuận guồng quay hơn là những vấn đề trong lĩnh vực văn hóa. Có phải vì lý do đó nên đã nảy sinh các sự cố ở làng cổ Đường Lâm, cách trùng tu lại chùa Trăm Gian và cả việc chậm cho phép trùng tu chùa Một Cột - những di tích riêng có của Hà Nội? Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo:Không có lý do gì lại nói là những vấn đề nêu trên chịu ảnh hưởng nào đó từ việc mở mang Thủ đô. Những vướng mắc trong vấn đề trùng tu, bảo tàng di tích của Hà Nội cũng là những vướng mắc chung của các địa phương trong cả nước. Tôi cho rằng, vướng mắc thì phải tháo gỡ, thủ tục rườm rà thì phải đơn giản hóa, những quy định về di tích không thích hợp thì phải kiến nghị bổ sung... Nhưng nói gì thì nói, những di sản văn hóa theo quy định cần bảo tồn thì chúng ta phải bảo tồn, không có lý do gì khác. Việc chóng vánh thiết kế, duyệt quy hoạch giãn dân làng cổ Đường Lâm là một ví dụ, gắn đề nghị bảo tàng với giải quyết những vấn đề dân sinh mới là hợp. Phía sau lá phiếu tín nhiệm PV:Tác dụng của việc lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do HĐND bầu hoặc duyệt vừa qua thì rõ rồi. Hơi bất nhã nhưng lại là vấn đề bạn đọc quan hoài, cảm xúc của chủ toạ khi đón nhận kết quả lấy phiếu tín nhiệm như thế nào? Chủ toạ Nguyễn Thế Thảo:Tôi trầm tĩnh và khá thoải mái đón nhận kết quả, giống như bài thi mà mình đã hoàn tất. Giờ là lúc cử tri và các đại biểu HĐND đánh giá trên cơ sở những thông báo về kết quả công việc, phẩm chất cá nhân chủ nghĩa cán bộ. Muốn được đánh giá cao thì các chức danh phải cầm cố hoàn thành tốt nhiệm vụ, gìn giữ phẩm chất, không có cách nào khác. PV:Xin cảm ơn đồng chí chủ toạ UBND thành phố!